CloseDuinen bij Heemskerk - Van de Rellen naar de Vlotter

Duinen bij Heemskerk - Van de Rellen naar de Vlotter 


Kenschets
Van zeedorp naar binnenduin
Lengte
15.1 km
Natuur- of recreatiegebied
Regio
Markering
  • Ja
Beheerder
  • PWN
Type markering
De route is gemarkeerd door paaltjes met een oranje driehoek
Beschrijving
De naam Rellen verwijst naar de vroegere duinrellen (duinbeken) die bij Wijk aan Zee op het strand uitkwamen. Het gebied is onderdeel van het zogenaamde zeedorpenlandschap. Dit landschap is ontstaan door de manier waarop de bewoners van de zeedorpen de duinen vroeger gebruikten. Beweiding, aardappellandjes, het hakken van struiken voor de kachel en zoden slaan, verspreiding van afval uit visnetten, heeft tot gevolg dat er nu een zeer speciale vegetatie groeit. De nachtsilene is hier een voorbeeld van.

Het meest noordelijke stuk van de Rellen heet Pescuvlak. Hier stonden vroeger pestschuren waarin het vee in quarantaine werd gehouden in tijden van de veepest.
Heliomare was vroeger een sanatorium voor tuberculosepatiënten, maar wordt tegenwoordig gebruikt als revalidatiecentrum.

Een gedeelte van het duin wordt begraasd met Schotse Hooglanders. Dit is nodig omdat anders binnen de kortste keren het duin vol is gegroeid. De runderen gaan de vergrassing van het duin tegen.
De Berenweide dankt zijn naam aan de tuinbouwontwikkeling van Heemskerk. De tuinders brachten vroeger hun producten naar Amsterdam. Vanuit Amsterdam namen zij de beer (mest) uit de beerputten mee. Dit werd weer over de akkers verdeeld. De tuinders die dit deden werden vroeger ook wel ‘beren’ genoemd.

Na 1824 zijn grote delen van het duin in gebruik genomen als landbouwgrond. In de tijd van koning Willem I werd de ontginning van “onnut land” groots aangepakt. Zo ontstonden de duinboerderijen Van Lennephoeve, Zeeveld, Johanna’s Hof en andere. Als laatste landbouwontginning ontstond de Kruisberg in 1873. Uit verslagen uit die tijd bleek dat de voorspelde rijke oogsten niet konden worden binnengehaald door droogte en nattigheid. In 1895 waren al deze duinontginningen niet meer rendabel omdat via de spoorlijnen in Amerika goedkoop graan naar de havens aan de oostkust kon worden vervoerd. De Kruisberg wordt tegenwoordig gebruikt als theehuis.

‘De Vlotter’ bij Heemskerk dankt zijn naam aan een buitenhuis dat er vroeger stond met deze naam. Langs de hele binnenduinrand van de Hollandse kust ontstonden vroeger zulke buitenplaatsen voor de rijke Amsterdammers.
Aan de noestige bomen is te zien dat ze zijn gegroeid onder invloed van de zoute zeelucht uit het westen. Het karakter van het terrein verandert hier van licht heuvelachtig naar vlak.
Startpunt
- Wijk aan Zee, ingang De Rellen, komende van Beverwijk vanaf de Verlengde Voorstraat rechtsaf het Boothuisplein in, aan het eind van de Meeuwenweg
- Heemskerk, ingang Oudendijk, ten westen van Heemskerk, aan het einde van de Oudendijk, bij het groepenkampeerterrein de Berenweide
- Heemskerk, ingang Kraaiennest, Beverwijker Straatweg tussen Heemskerk en Castricum, bij de stoplichten bij de Patatoloog het duin in, en daarna direct rechtsaf. Bushalte Kruisberg.
Parkeergelegenheid
Bij startpunten route
Bron
  • PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland