CloseDuinen bij Egmond - Rondje Soeckebakker

Duinen bij Egmond - Rondje Soeckebakker 


Kenschets
Een route door een gebied dat eeuwenlang door de mens is gebruikt, en gemaakt tot een uniek duingebied
Lengte
4.7 km
Natuur- of recreatiegebied
  • Noordhollands Duinreservaat / Duinen bij Egmond

    De drie Egmonden hebben een rijke historie (abdij van Egmond-Binnen en het Slot op den Hoef in Egmond aan de Hoef) die onlosmakelijk verbonden is met het duingebied. Hoge duinen en een scherpe overgang van natuurlijk landschap naar cultuurlandschap.

Regio
Markering
  • Ja
Beheerder
  • PWN
Type markering
De route is gemarkeerd door paaltjes met een gele driehoek
Beschrijving
De inwoners van 'De Egmonden': Egmond aan Zee, Egmond aan den Hoef en Egmond-Binnen hebben al van oudsher de duinen in gebruik. Zo is het aan hen te danken dat het duinterrein bij Egmond-Binnen nog altijd wordt gekenmerkt door een redelijk ongeschonden binnenduinrand met lage duintjes. Bijna overal in de kustgebieden is dit zogenaamde mientenlandschap omgezet in bloembollenakkers (de geestgronden achter de duinen). Maar de Egmonders beweiden deze gronden al eeuwenlang met koeien, waardoor het landschap open is gebleven. Dankzij de combinatie van eeuwenlange begrazing en kalkrijk kwelwater zijn deze binnenduingraslanden bovendien erg bloemrijk: in juni zien ze rood en geel van de grote ratelaar en rietorchis. Vanaf de Van Oldenborghweg ziet u dit landschap in z'n volle glorie; met een geweldig uitzicht op Egmond-Binnen en de karakteristieke contouren van de Abdij van Egmond. Het kalkrijke grondwater dat hier aan de oppervlakte uittreedt, vormt op sommige plaatsen poelen met een rijke amfibieŽnpopulatie. Er leven onder andere gewone padden, rugstreeppadden en salamanders. De talrijke dennenpercelen in het duinterrein zijn aangelegd in de jaren dertig van de vorige eeuw, in het kader van de werkverschaffing. Werklozen moesten de grond drie steken diep omspitten en er vervolgens 16.000 jonge dennen per hectare in planten. Nu zijn deze bossen circa 80 jaar oud en beeldbepalend in het duinlandschap.

Deze route gaat door het zeedorpenlandschap, zoals de omgeving van de zeedorpen heet. Eeuwenlang woonden de Egmonders in de duinen, direct aan de zee. Ze leefden van visvangst, stroperij, schapenhouderij en veel later ook van groenten, bloembollen en aardappelteelt. De duinen werden behoorlijk kaal en nagenoeg boomloos, omdat alles dat kon branden uit de duinen gehaald werd. Ongeveer anderhalve eeuw geleden werden duinvalleien gevlakt om aardappelen en groenten te gaan telen.Toen de duinwaterwinning begon daalde het grondwater. De Egmonders moesten hun landjes uitgraven om het dalende water bij te houden. Het uitgegraven zand werd op de rand van de akkertjes gegooid. Daardoor ontstonden rechthoekige stukken terrein. Vooral rondom Egmond zijn nog veel van die kleine en grotere landjes te zien. Er ontwikkelde zich, door eeuwenlang begrazen en belopen, een typische begroeiing: de zeedorpenflora. Daarin komen planten voor die elders in Nederland schaars zijn of niet voorkomen.

Aan de duinzoom bevindt zich De Bleek, een naam die iets vertelt over de achttiende-eeuwse bleekindustrie. Daarbij werd linnen, dat uit vlas werd geweven, na een lang proces in de duinen te bleken gelegd. Bij dat proces werd gebruik gemaakt van het toen nog rijkelijk aanwezige duinwater. De route wordt in voorjaar en zomer omlijst met allerlei bloeiende planten zoals driekleurig viooltje, leeuwenbek en tijm. Halverwege, ongeveer op het hoogste punt, heeft u een mooi uitzicht op het Albertdal waarin de rechthoekige landjes herkenbaar zijn. Het water dat u ziet is onderdeel van een uitgevoerd natuurontwikkelingsproject. Door het gestegen grondwater worden lage gedeelten van de duinen weer nat. Om te voorkomen dat er een ruige vegetatie ontstaat, is de bovenlaag, waarin nog meststoffen aanwezig waren, verwijderd. Daardoor is de situatie weer zoals die ooit in het hele duingebied was: met drassige of natte valleitjes afhankelijk van de tijd van het jaar. Let onderweg ook eens op de duinformaties die door het ontbreken van begroeiing mooi te zien zijn.

In een schitterende vallei, al aardig bebost, zijn de bouwlandjes nog steeds herkenbaar. Dit gebied heet toepasselijk De Waterkuilen. In het gebied ligt een aantal aardappellandjes.
De Bleek is ook de naam van het door de provincie aangewezen "aardkundig monument", dat o.m. het uitzichtduin De Kaap omvat. Er gaan trappen naar de Kaap, het mooiste uitzichtpunt rond de Egmonden. De duinen rondom Egmond zijn maar smal. In het voorjaar is het de moeite waard om regelmatig vanaf de Kaap naar beneden te kijken. Het is een van de mooiste plekken om bloeiende bollenvelden van bovenaf te zien. Kijk naar de bossen van Bergen en Schoorl links, de abdij van Egmond-Binnen en de Zaanstreek en Amsterdam, en rechts naar Castricum en de IJmond.

De route gaat langs de verharde Van Oldenborghweg. De naam is van de eerste directeur van het waterleidingbedrijf PWN dat deze duinen beheert.
Het is nauwelijks voorstelbaar, maar ruim 150 jaar geleden was dit duin deels moerasgebied. Zeker eenderde deel bestond uit natte valleien waarin soms meren lagen. Beken voerden het water dat uit de duinen stroomde naar de polders. Langs de binnenduinrand vestigden zich een papierindustrie en een linnenblekerij. Die hadden voor hun processen veel water nodig.
Startpunt
- Ingang De Bleek, tussen Egmond a/d Hoef en Egmond aan Zee vanaf de Nieuwe Egmonderstraatweg de Van Oldenborghweg in, na ongeveer 1 km aan de rechterkant
- Egmond aan Zee, ingang Churchilllaan, aan de zuidrand van het dorp
Parkeergelegenheid
Bij startpunten route (Egmond aan Zee: betaald parkeren)
Bron
  • PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland